Kształt polskiego systemu bankowego

Obecnie system bankowy uznawany jest za najsilniejszy, najbardziej stabilny i posiadający największy kapitał system finansowy w Polsce. W przeciągu ostatnich kilku lat przeszedł on dużą metamorfozę i znacznie się rozwinął.konto oszczednosciowe (250x250)

W latach 1975 – 1986 na polskim rynku istniały tylko cztery banki. Były to: Narodowy Bank Polski, Pekao SA, Bank Gospodarki Żywnościowej oraz Bank Handlowy SA. Konkurencja między bankami była w praktyce zakazana i każdy z nich miał monopol na pewien obszar działalności. Dodatkowo były one ściśle kontrolowane przez władze państwowo – partyjne. Radykalne zmiany nastąpiły po roku 1989. Od tej pory banki miały działać jako instytucje samofinansujące się i samorządne, dążące do osiągania zysku. Przyczyniło się do tego uchwalenie Ustawy z dnia 31 stycznia 1989 – Prawo bankowe.

Po reformie polskiego systemu bankowego liczba banków gwałtownie wzrosła. W roku 1993 ich liczba zwiększyła się do 85. Zaczął się również kształtować nowy system bankowości spółdzielczej. Jednak w tym czasie banki znalazły się w katastrofalnej sytuacji. Duża ich część była zagrożona upadkiem. Przyczyną tego stanu rzeczy był brak wykwalifikowanej kadry, a także lekkomyślność w udzielaniu kredytów. Wybawieniem okazały się restrykcje wprowadzone przez Narodowy Bank Polski. Wprowadził on odpowiednie procedury, które między innymi zmusiły większość banków do utworzenia większych rezerw.

Kolejnym etapem w kształtowaniu się polskiego systemu bankowego było przejęcie kontroli przez banki zagraniczne nad sporą częścią polskich banków. W wyniku tego doszło do fuzji tych banków, które należały do tych samych grup kapitałowych na przykład Banku Zachodniego z WBK. W rezultacie liczba banków zaczęła maleć i w roku 2004 wynosiła już tylko 60.

Istotną zmianą dla systemu bankowego było również uchwalenie Ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej. Ustawa nakładała obowiązek przystąpienia banków spółdzielczych do banków regionalnych. Te z kolei miały przystąpić do Banku Gospodarki Żywnościowej. Wiele z nich nie chciało się podporządkować nowemu prawu, mimo że ich sytuacja była znacznie gorsza niż banków komercyjnych w tym czasie.

Liczne zmiany wprowadzane w latach 1998 – 2012 sprawiły, że polski system bankowy stał się bardziej złożony i bliższy wzorcom zachodnioeuropejskim. Nowe ustawodawstwo umożliwiło także powstanie zupełnie nowych typów banków jak bank hipoteczny.

Obecny system bankowy tworzą przede wszystkim cztery typy banków: banki komercyjne, banki komunalne, banki spółdzielcze i samopomocowe, oraz kasy oszczędnościowo – pożyczkowe. Tworzą go również takie instytucje jak: Komisja Nadzoru Finansowego, Bankowy Fundusz Gwarancyjny, Biura informacji kredytowej, Związek Banków Polskich i wiele innych.